مصطفی صدرزاده

مصطفی صدرزاده (19 شهریور ۱۳۶۵ – 10 آبان ۱۳۹۴ ه‍.ش)، با نام جهادی «سید ابراهیم» از فرماندهان شاخص، مبتکر و اثرگذار جبهه مقاومت در بحران سوریه و فرمانده گردان خط‌شکن عمار از لشکر فاطمیون بود [1, 3]. او که از فعالان فرهنگی، مذهبی و پیشرو در تربیت نوجوانان در منطقه کهنز شهریار بود، به دلیل ممانعت‌های اعزام مستقیم نیروهای غیررسمی به سوریه، با یادگیری لهجه و فرهنگ افغانستانی و ارائه هویت مهاجر افغان با نام «سید ابراهیم»، موفق به ثبت‌نام در صفوف تیپ فاطمیون شد [1, 3]. او به سبب شجاعت تاکتیکی، قدرت فرماندهی و محبوبیت بالا میان مجاهدان، به‌سرعت مدارج عملیاتی را پیمود و هدایت گردان عمار را عهده‌دار شد؛ رشادتی که بعدها با تمجید و خاطره‌گویی صریح سپهبد قاسم سلیمانی همراه گشت [3]. صدرزاده پس از ۸ بار جراحت در نبردهای گوناگون، سرانجام در ظهر روز تاسوعای حسینی سال ۱۳۹۴ در نبرد آزادسازی حومه حلب به شهادت رسید [1, 5].

زندگی‌نامه

۱. خاستگاه خانوادگی و مهاجرت

مصطفی صدرزاده در ۱۹ شهریور ۱۳۶۵ در شوشتر خوزستان در خانواده‌ای مذهبی و انقلابی به دنیا آمد. پدرش پاسدار و جانباز دوران جنگ تحمیلی بود [1, 2]. او دوران کودکی را در اهواز و شمال کشور گذراند و سرانجام از اواخر دهه ۱۳۷۰ با خانواده در محله «کهنز» شهرستان شهریار استان تهران سکنی گزید [1].

۲. فعالیت‌های تربیتی و تشکیلاتی

• کانون فرهنگی و پایگاه بسیج کهنز: صدرزاده مسجد امیرالمؤمنین(ع) و پایگاه بسیج الغدیر شهریار را به یکی از پویاترین کانون‌های جذب نوجوانان تبدیل کرد؛ الگویی تربیتی که جوانان نامداری نظیر شهید سجاد عفتی و شهید محمد آژند را در همان کانون پرورش داد [1, 4].
• تحصیلات حوزوی و دانشگاهی: او دوره‌ای را در حوزه علمیه گذراند و سپس وارد رشته ادیان و عرفان در دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی شد و تا پیش از شهادت، دانشجوی ممتاز مقطع کارشناسی بود [1, 2].
• خانواده: در سال ۱۳۸۶ ازدواج کرد که ثمره آن دو فرزند (فاطمه و محمدعلی) بود؛ فرزند دومش هنگام شهادت او تنها ۶ ماه داشت [1, 2].

حضور در سوریه و هویت مبدل «سید ابراهیم»

۱. شیوه ورود به فاطمیون

با آغاز بحران سوریه و تهدید حرم‌های اهل بیت(ع) در سال ۱۳۹۲، صدرزاده بارها برای اعزام داوطلبانه اقدام کرد اما به دلیل محدودیت‌های سازمانی اعزام با درهای بسته روبه‌رو شد [1, 3]. او در اقدامی کم‌نظیر، به مدت بیش از دو ماه با همنشینی مستمر با کارگران و مهاجران افغانستانی در شهریار و مشهد، گویش، اصطلاحات روزمره و فرهنگ زیستی آنان را فرا گرفت [1, 3] و با جعل نام «سید ابراهیم» و ادعای متولد کابل و مهاجر بودن، در دفاتر ثبت‌نام لشکر فاطمیون در مشهد نام‌نویسی کرد و راهی دمشق شد [1, 3].

۲. ارتقا به فرماندهی گردان عمار

رزمندگان افغانستانی و فرماندهان لشکر به سرعت متوجه استعداد فوق‌العاده او در نقشه‌خوانی، نبردهای چریکی و شجاعت کم‌نظیرش در هدایت رزمندگان شدند [1, 3]. علیرضا توسلی (ابوحامد) و رضا بخشی (فاتح) با علم به هویت اصلی او، به دلیل اقتدار و اخلاصش، مسئولیت فرماندهی گردان عمار فاطمیون را به او سپردند [1, 3].

۳. روایت سپهبد قاسم سلیمانی

سردار شهید حاج قاسم سلیمانی در سخنرانی مشهوری در جمع رزمندگان مدافع حرم با ذکر خاطره‌ای ماندگار از صدرزاده گفت:

«در محور لاذقیه با جوانی روبه‌رو شدم که لهجه غلیظ مشهدی داشت ولی با لباس فاطمیون بود. به او گفتم تو که مشهدی هستی چطور اینجایی؟ با زیرکی خاصی گفت من افغانستانی‌ام! زرنگ به این می‌گویند… آن‌چنان در دل آدم نفوذ می‌کرد که مجذوبش می‌شدی.» [3].

نقش‌های استراتژیک در نبردها و جراحت‌ها

1.     دفاع از حرم حضرت زینب(س) و شکستن محاصره تدمر: گردان تحت امر او در پاکسازی میادین گازی و بیابان‌های تدمر علیه داعش خط‌شکن بود [1, 4].

2.     محورهای درعا و حلب: شرکت فعال در خنثی‌سازی تله‌های انفجاری و نبردهای شهری تن‌به‌تن؛ او طی دو سال‌ونیم حضور در سوریه، ۸ بار به شدت مجروح شد اما بلافاصله پس از بهبودی نسبی به خطوط نبرد بازگشت [1, 2].

3.     عملیات محرم (پاییز ۱۳۹۴): یکی از سنگین‌ترین عملیات‌های ارتش سوریه و محور مقاومت جهت شکست محاصره دوساله نبل و الزهرا و آزادسازی ریف جنوبی حلب بود که گردان عمار نوک پیکان پیشروی آن را تشکیل می‌داد [1, 4].

جزئیات شهادت در ظهر تاسوعا

ظهر روز جمعه ۱ آبان ۱۳۹۴ ه‍.ش، مصادف با نهم محرم ۱۴۳۷ ه‍.ق (روز تاسوعای حسینی) [1, 5]، در تپه‌های حومه حلب (منطقه تل السبینه / ریف جنوبی حلب) [1, 4]، در میانه نبرد مستقیم با تروریست‌های تکفیری جبهة النصره و داعش، درحالی‌که صدرزاده خط مقدم هجوم گردان عمار را برای تثبیت تپه‌های راهبردی هدایت می‌کرد، هدف تیر مستقیم تک‌تیرانداز دشمن قرار گرفت و همان‌طورکه پیش‌تر پیش‌بینی کرده بود با اصابت یک گلوله به سینه به فیض شهادت نائل آمد [1, 5].

تشییع

پیکر پاک او در ۸ آبان ۱۳۹۴ با حضور پرشور مردم در شهریار تشییع و در گلزار شهدای بهشت رضوان کهنز به خاک سپرده شد [1, 2].

آثار و کتب منتشرشده درباره شهید

زندگی و شیوه کادرسازی تشکیلاتی صدرزاده دستمایه چندین اثر مکتوب و مستند شاخص شده است:

1.     «سرباز روز نهم»: اثر جامع و مستند پیرامون زندگی و سیره نظامی شهید، به قلم نعیمه منتظری [4].

2.     «اسم تو مصطفاست»: روایت داستانی زندگی مشترک شهید از زبان همسرش (سمیه ابراهیم‌پور)، به قلم راضیه تجار (انتشارات روایت فتح) [1].

3.     «قرار بی‌قرار»: روایتی از سیر تکوین شخصیت شهید، توسط فاطمه‌سادات افقه [1].

4.     «در مکتب مصطفی»: بررسی الگوی تربیت فرهنگی و تشکیلاتی شهید مصطفی صدرزاده، تألیف جمال یزدانی [4].

5.     مستند «روزگار ابراهیم»: مستند تلویزیونی در تشریح عملیات‌های میدانی او در لشکر فاطمیون [1].

منابع

1.     پایگاه اطلاع‌رسانی اداره کل شاهد و ایثارگران دانشگاه آزاد اسلامی، «پرونده جامع، زندگینامه، وصایا و مستندات تحصیلی شهید مدافع حرم مصطفی صدرزاده»، پیوند: [esargaran.iau.ir/شهید-مدافع-حرم-مصطفی-صدرزاده].

2.     خبرگزاری ایبنا (IBNA)، «ماجرای مدافع حرمی که روز تاسوعا توسط داعش به شهادت رسید»، شناسه خبر: ۳۲۴۵۷۶، پیوند: [ibna.ir/news/324576].

3.     روزنامه کیهان، «جوانی که خود را افغانستانی جا زد تا به صفوف مدافعان حرم برسد (به انضمام روایت سردار قاسم سلیمانی)»، تاریخ انتشار: ۱۹ آبان ۱۳۹۴، شناسه خبر: ۶۰۳۹۱، پیوند: [kayhan.ir/fa/news/60391].

4.     خبرگزاری دفاع مقدس (دفاع پرس)، «شهید مصطفی صدرزاده (سید ابراهیم) کیست؟ تحلیل نبردهای حلب و الگوهای تشکیلاتی»، شناسه خبر: ۵۹۴۱۳۹، پیوند: [defapress.ir/fa/news/594139].

5.     خبرگزاری باشگاه خبرنگاران جوان (YJC)، «روایت واقعه شهادت فرمانده گردان عمار در ظهر تاسوعای حسینی در حلب»، گروه حماسه و جهاد، شناسه خبر: ۸۵۰۵۵۹۵، پیوند: [yjc.ir/fa/news/8505595].