محمد باصری

محمد باصری (۲۸ شهریور ۱۳۵۱- ۹ اسفند ۱۴۰۴)، از مقامات بخش ضدجاسوسی در وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی ایران بود [1, 3]. باصری به‌عنوان یک چهره امنیتی و اطلاعاتی، در مقابله با نفوذ شبکه‌های جاسوسی بیگانه و مدیریت بحران‌های اطلاعاتی پیچیده نظام در سه دهه اخیر نقش داشت [1, 3, 4].

نام او در سطح بین‌المللی پس از پرونده مأمور پیشین پلیس فدرال آمریکا (رابرت لوینسون) مطرح شد؛ پرونده‌ای که منجر به قرار گرفتن او در فهرست سیاه تحریم‌های وزارت خزانه‌داری آمریکا و صدور اعلان جهانی اف‌بی‌آی علیه او گردید [3, 4]. او در جریان حمله تروریستی آمریکایی- صهیونیستی در ۹ اسفند ۱۴۰۴ در حین انجام مأموریت به شهادت رسید [1, 2].

سیر فعالیت‌های سازمانی و امنیتی

·       تولد در سمنان (۱۳۵۱)

·       ورود به وزارت اطلاعات در دهه ۱۳۷۰

·       ارتقاء در ساختار معاونت ضدجاسوسی و پرونده‌های امنیت ملی

·       پرونده رابرت لوینسون (۱۳۸۵) و هدایت خطوط پدافند اطلاعاتی

·       تحریم مستقیم توسط وزارت خزانه‌داری آمریکا (OFAC) در دسامبر ۲۰۲۰

·       صدور پوستر تحت تعقیب اف‌بی‌آی (FBI Wanted) و تعیین پاداش بین‌المللی (۲۰۲۵)

·       شهادت در حمله موشکی آمریکا و رژیم صهیونیستی در ۹ اسفند ۱۴۰۴ به مراکز امنیتی تهران

·       تشییع و تدفین در حرم حضرت یحیی بن موسی‌الکاظم(ع) سمنان (۱۵ اسفند ۱۴۰۴)

سوابق امنیتی و پرونده‌های بین‌المللی

۱. جایگاه در ساختار معاونت ضدجاسوسی وزارت اطلاعات

محمد باصری بخش عمدۀ دوران خدمت ۳۰ سالۀ خود را در معاونت ضدجاسوسی وزارت اطلاعات سپری کرد [1, 3]. او مسئولیت هدایت تحقیقات مرتبط با شناسایی شبکه‌های جاسوسی منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای، صیانت از زیرساخت‌های هسته‌ای و نظامی کشور و همکاری‌های اطلاعاتی راهبردی را به عهده داشت [3, 4].

۲. پرونده ناپدید شدن رابرت لوینسون

شاخص‌ترین پرونده‌ای که هویت و مشخصات فردی باصری را به عرصۀ بین‌المللی کشاند، ماجرای ناپدید شدن «رابرت لوینسون» بود [3, 5]:

رابرت لوینسون، مأمور بازنشسته اف‌بی‌آی و تحلیل‌گر قراردادی سازمان سیا، در ۱۹ اسفند ۱۳۸۵ (مارس ۲۰۰۷) پس از ورود به جزیره کیش ناپدید شد [4, 5].

در دسامبر ۲۰۲۰ (آذر ۱۳۹۹)، وزارت خزانه‌داری ایالات متحده (OFAC) طی بیانیه‌ای رسمی، محمد باصری و احمد خزایی (دو مقام ارشد وزارت اطلاعات) را به ایفای نقش مستقیم در بازداشت، هدایت عملیاتی پرونده و مدیریت پنهان‌سازی لوینسون متهم کرده و دارایی‌های آنان را مسدود نمود [4, 5].

در فوریه ۲۰۲۵، دفتر واشنگتن پلیس فدرال آمریکا (FBI) اقدام به انتشار پوسترهای رسمی «تحت تعقیب برای جمع‌آوری اطلاعات» (Seeking Information) علیه باصری نمود و همراه با برنامه «پاداش» وزارت خارجه آمریکا، مجموعاً ۲۵ میلیون دلار پاداش در چارچوب این پرونده تعیین کرد [3]. در برابر این ادعاها، جمهوری اسلامی ایران همواره اعلام نمود که اطلاعی از سرنوشت لوینسون نداشته و اتهامات انتسابی فاقد مستندات حقوقی هستند [5].

جزئیات شهادت

در ساعات نخستین شنبه ۹ اسفند ۱۴۰۴، در پی شلیک موشک‌های نقطه‌زن، در جریان تجاوزات مشترک هوایی آمریکا و رژیم اسرائیل به مراکز حاکمیتی، دفاعی و امنیتی تهران، یکی از مقرهای اصلی ستادی وزارت اطلاعات هدف قرار گرفت [1, 2]. محمد باصری حین انجام وظایف ستادی، در این حمله به همراه چند تن از همکاران خود به شهادت رسید [1, 2].

تشییع و تدفین

پیکر محمد باصری پس از ادای احترام سازمانی در تهران، به زادگاهش استان سمنان منتقل شد [1, 2].

عصر پنجشنبه ۱۴ اسفند ۱۴۰۴ مراسم استقبال مردمی در کوشک امام رضا(ع) و شب‌هنگام آیین وداع در میدان امام علی(ع) سمنان برگزار شد [1].

مراسم تشییع رسمی در صبح جمعه ۱۵ اسفند ۱۴۰۴ از معراج‌الشهدای سمنان (میدان سعدی) با حضور مردم، مقامات محلی و نمایندگان دستگاه‌های امنیتی آغاز شد [1, 2].

پیکر حاج محمد باصری پس از اقامه نماز، در گلزار شهدای حرم مطهر حضرت یحیی بن موسی الکاظم(ع) سمنان (در کنار شهید شایان تبریزی امجد) به خاک سپرده شد [1, 2].

منابع

1.    خبرگزاری مهر، «سمنان میزبان ۲ شهید دیگر؛ استقبال و وداع با پیکرهای مطهر شهیدان باصری و تبریزی»، کد خبر: ۶۷۶۶۰۲۵، مورخ ۱۴ اسفند ۱۴۰۴.

2.    خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) / باشگاه خبرنگاران جوان (YJC)، «تشییع پیکر شهدای جنگ در سمنان؛ خاکسپاری شهید حاج محمد باصری در حرم حضرت یحیی (ع)»، شناسه خبر: ۹۰۶۱۹۸۰، مورخ ۱۵ اسفند ۱۴۰۴.

3.    پایگاه اطلاع‌رسانی پلیس فدرال آمریکا (Federal Bureau of Investigation - FBI)، «پوستر رسمی جست‌وجوی اطلاعات درباره محمد باصری»، نشانی دسترسی: [fbi.gov/wanted/terrorinfo/mohammad-baseri]، انتشار در فوریه ۲۰۲۵.

4.    دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا (OFAC)، «بیانیه مطبوعاتی اعمال تحریم علیه دو مقام ارشد وزارت اطلاعات ایران در رابطه با پرونده رابرت لوینسون»، منتشره در ۱۴ دسامبر ۲۰۲۰.

5.    دانشنامه ویکی‌پدیا، «مدخل تفصیلی ناپدید شدن رابرت لوینسون و سوابق متهمان پرونده»، نسخه بازیابی‌شده در سال ۱۴۰۵ [fa.wikipedia.org/wiki/ناپدید_شدن_رابرت_لوینسون].